Boguchwala portal / Miasta zaprzyjaźnione

Vranov nad Topľou

(Słowacja)

www.vranov.sk

Vranov nad Topľou - miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Zemplín.

Vranov nad Topľou leży na wysokości 132 m n.p.m., w dolinie Topľi, u zbiegu Niziny Wschodniosłowackiej, Pogórza Ondawskiego i Gór Tokajsko-Slańskich.

Liczba mieszkańców miasta wynosi 23 020 osób, powierzchnia - 34,36 km².

Przez Vranov przebiega jedna z najważniejszych dróg Słowacji - droga krajowa nr 18, oprócz tego zbiegają się tam liczne drogi lokalne - nr 553 do Trebišova, nr 557 do Stropkova, nr 558 do Humennégo i nr 576 do Koszyc. We Vranovie zbiegają się również linie kolejowe z miasta Strážske, z Trebišova i z Preszowa.

Z badań archeologicznych wynika, że okolice Vranova były zamieszkane już w VII wieku. Kościół parafialny istniał już w 1314. Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z lat 1333 -1337. W I połowie Vranov stał się osadą targową, wyposażoną przez króla Węgier Ludwika w prawo wolnego handlu. Data nadania Vranovowi praw miejskich nie jest znana, jednak już w liście króla Zygmunta z 1410 jest wzmiankowany jako miasto. W XV wieku Vranov przeobraził się w ośrodek rzemiosła i handlu, wzrastając w miarę wzrostu znaczenia szlaku handlowego z Polski na Węgry przez Przełęcz Dukielską. Vranov został mocno dotknięty zniszczeniami podczas wojen w XV i XVI wieku. Od 1523 należał do magnackiego rodu Báthory, od 1617 do rodu Drugethów, od 1684 do rodu Bárkoczy. W XVIII wieku miasto doznało zniszczeń w walkach powstań antyhabsburskich oraz w katastrofach naturalnych (powódź w 1718, trzęsienia ziemi w 1778 i 1779. Podczas wschodniosłowackiego powstania chłopskiego w 1831 Vranov znalazł się w centrum walk, był okupowany i rabowany przez buntowników. Na początku XIX wieku Vranov podupadł i stał się typowym miasteczkiem rolniczym. Region dotknęła masowa emigracja - ludność powiatu spadła z 23,3 tys. osób w 1858 do 22,2 tys. w 1895. W 1910 ludność miasta liczyła 2,1 tys. osób, z czego 1,4 tys. Węgrów, 0,6 tys. Słowaków i 0,1 tys. Niemców. Upadek miasta trwał przez cały XIX wiek, pogłębiła go jeszcze I wojna światowa. Vranov nie został zniszczony, ale znalazł się na bezpośrednim zapleczu frontu karpackiego. Impulsem do rozwoju miasta okazało się dopiero otwarcie linii kolejowej do Trebišova w 1939. W okresie kampanii wrześniowej w Vranowie mieścił się sztab dowodzenia tzw. Rychlej Skupiny "Kalinčiak". Po wojnie rządy komunistyczne zaznaczyły się w mieście budową zakładów przemysłowych. Do dziś przetrwały zakłady chemiczne Bukóza i odzieżowe Slovenka oraz kilka zakładów produkcji żywności i materiałów budowlanych.

Zabytki Vranova:

· gotycki kościół z XIV wieku, przebudowany w XVI i w XVIII wieku,

· barokowy klasztor paulinów z 1718,

· klasycystyczny dwór z XVIII wieku, wzniesiony na miejscu starszego średniowiecznego zamku.

Źródło: www.wikipedia.pl

Żółkiew

(Ukraina)

www.zhovkva.info

Żółkiew leży w zachodniej Ukrainie, na Roztoczu, nad rzeką Świną. Została założona w 1954 roku przez Stanisława Żółkiewskiego na miejscu staroruskiej osady Wynnyky, o której pierwsze zapisy mówią w starodrukach starodrukach 1368 roku. To jedyne renesansowe miasto - ferteca które zachowało się na terytorium Ukrainy.
Jej budowniczymi byli najwięksi architekci Europy Pawło Sczasływyj, Pawło Rymlanyn i Ambrozij Prychylnyj, znani ze swoich lwowskich i krakowskich dzieł, według koncepcji znanego włoskiego teoretyka i architekta XVI w. Piotra Kataneo. Patrząc z lotu ptaka wygląda ona jak śnieżynka i przypomina budowę ciała człowieka: głową miasta jest zamek, sercem kościół parafialny pw. Św. Ławrentija, ręce i nogi to cztery bramy wjazdowe. Koncepcja „idealnego miasta” przewidywała również idealną organizację społeczną „gdzie każdy winien był dobrze wykonywać to, co mu powierzono”. Rozplanowując miasto, powstawał etniczny i zawodowy układ miasta. Z początkiem powstawania miasta, miało miejsce, mało znaczące wtedy, ale ogromnie ważne później wydarzenie na dworze Winnickim, urodzenie syna u setnika Żółkiewskiego Mychajła Chmielnickiego, który na chrzcie otrzymał imię Bohdan-Zinowij, przyszły założyciel państwa Ukraińskiego, Hetman Ukrainy. Tutaj, w Żowkwie, wśród jej wspaniałego budownictwa, minęło dziesięć lat dzieciństwa Bohdana, aż do czasu, kiedy w 1605 roku rodzina Chmielnickich wyjechała razem z córką Żółkiewskiego Sofią do Zamku Oleskiego. Młody Bohdan Chmielnicki wiele razy odwiedzał Żowkwę, brał udział w jej obronie przed Tatarami, stacjonował tutaj z wojskami kozackimi w 1648 roku.
W latach 1594-1606 w Żowkwie powstaje potężny trudny do zdobycia zamek. Na początku, ta kwadratowa w planie budowla z wieżami narożnymi była całkowicie pozbawiona elementów architektonicznych, aktualnego wyglądu forteca nabyła podczas późniejszych rekonstrukcji. Miało to miejsce szczególnie za czasów Jana III Sobieskiego, który przebudował zamek na rezydencję królewską. Następnym okresem gdy następowała przebudowa i uporządkowanie zamku był środek XVIII w. W 1740 roku zamek przeszedł na własność księcia litewskiego Michała Radziwiła. Na jego zamówienie w latach 1740-1754 została rozbudowana galeria wzdłuż fasady dworu w południowo-zachodnim skrzydle i na ozdobnych schodach stanęło siedem rzeźb, przedstawiających znanych przedstawicieli rodu Sobieskich i Radziwiłłów. W drugiej połowie XIX wieku zamek został zrujnowany i podupadł.
Żółkiew jest dziś niewielkim , 13-tysięcznym miastem. Pod względem administracyjnym Żółkiew leży w obwodzie lwowskim, w odległości 30 km od Lwowa.
W latach 1951-1991 miasto nosiło nazwę Niestierow (od nazwiska rosyjskiego lotnika Piotra Niestierowa).

Zabytki Żółkwi:

Cerkiew Św. Trójcy

Glińska Brama

Cerkiew Narodzenia Matki Boskiej

Brama zwierzyniecka

Kościół parafialny Św. Wawrzyńca

Zamek wybudowany w 1594 r.

Kościół Dominikanów

Synagoga

Kompleks klasztoru Bazylianów

Źródło: www.wikipedia.pl